{"id":206,"date":"2025-09-01T14:47:32","date_gmt":"2025-09-01T13:47:32","guid":{"rendered":"https:\/\/gazeleziranu.com\/?p=206"},"modified":"2025-11-20T14:11:45","modified_gmt":"2025-11-20T13:11:45","slug":"yazd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazeleziranu.com\/iran\/co-zobaczyc-przewodnik\/yazd\/","title":{"rendered":"Yazd"},"content":{"rendered":"
\n

Co zobaczy\u0107 w Yazd<\/strong><\/span><\/span><\/h1>\n

Wiele os\u00f3b planuj\u0105c tras\u0119 podr\u00f3\u017cy po Iranie, na Yazd po\u015bwi\u0119ca zaledwie jeden, g\u00f3ra dwa dni. Jest to ogromny b\u0142\u0105d, bo zabytkowy Yazd najbardziej zachwyca wtedy, kiedy nie pr\u00f3bujemy go ogranicza\u0107 sztywnymi ramami czasu. W\u0119druj\u0105c labiryntem ciasnych uliczek i przypadkowo natykaj\u0105c si\u0119 na atrakcyjne zak\u0105tki, kt\u00f3re b\u0119dziecie mie\u0107 tylko dla siebie.
\nTo g\u0142\u00f3wnie te do\u015bwiadczenia buduj\u0105 jego atmosfer\u0119 i dlatego Yazd sta\u0142 si\u0119 moim ulubionym miastem Iranu.
\nNie b\u00f3jcie si\u0119 wi\u0119c sp\u0119dzi\u0107 tutaj wi\u0119cej czasu ni\u017c pocz\u0105tkowo planowali\u015bcie, Yazd wynagrodzi to Wam z nawi\u0105zk\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

Stare miasto – star\u00f3wka Yazd<\/strong> (UNESCO)<\/span><\/span><\/h2>\n

\"co <\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 Yazd, kt\u00f3r\u0105 koniecznie trzeba zobaczy\u0107 jest wpisana na list\u0119 UNESCO star\u00f3wka Yazd.
\nTo ostatnia tak ogromna i w wi\u0119kszo\u015bci nienaruszona historyczna tkanka miejska w Iranie. Rozci\u0105ga si\u0119 na powierzchni a\u017c 4 x 2 km, tworz\u0105c rozleg\u0142y labirynt uliczek, kt\u00f3ry ka\u017cdemu lubi\u0105cemu spacery, zapewni godziny b\u0142\u0105dzenia i odkrywania skarb\u00f3w, czaj\u0105cych si\u0119 w zau\u0142kach.
\nZr\u00f3bcie sobie przys\u0142ug\u0119 i zgubcie si\u0119 w Yazd. \ud83d\ude09
\nJe\u015bli tylko na to pozwolicie, pobyt w Yazd stanie si\u0119 jednym z najpi\u0119kniejszych wspomnie\u0144 z podr\u00f3\u017cy do Iranu.<\/p>\n

Meczet Pi\u0105tkowy w Yazd<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"co A kiedy uda si\u0119 Wam wydosta\u0107 z labiryntu w\u0105skich uliczek ponad dachy dom\u00f3w, minarety meczetu pi\u0105tkowego Yazdu, zobaczycie z ka\u017cdego miejsca w mie\u015bcie. S\u0105 tak ogromne, \u017ce nawet ze wzniesie\u0144 za miastem b\u0119dziecie je w stanie wskaza\u0107. Meczet form\u0119 blisk\u0105 swojej ostatecznej, przybra\u0142 ju\u017c w XIV w., ale a\u017c do XX w. by\u0142 wielokrotnie modyfikowany. Ostatnia zmiana to dzie\u0142o szacha Pahlaviego, kt\u00f3ry w projekcie unowocze\u015bniania Iranu, usun\u0105\u0142 kilka zabytkowych budynk\u00f3w, otaczaj\u0105cych meczet, a do ogromnego portalu wej\u015bciowego poprowadzi\u0142 szerok\u0105 alej\u0119, tak \u017ce z odleg\u0142ej g\u0142\u00f3wnej ulicy nic nie przes\u0142ania jego widoku.
\nKilka ciekawostek we wn\u0119trzu meczetu pi\u0105tkowego czyni go szczeg\u00f3lnie wartym zobaczenia. To m.in. zej\u015bcie do znajduj\u0105cego si\u0119 na li\u015bcie UNESCO, najd\u0142u\u017cszego qanatu \u015bwiata (podziemnego kana\u0142u wodnego), a w g\u0142\u00f3wnej sali modlitewnej symbole swastyki na sklepieniu kopu\u0142y.<\/p>\n

Plac Amir Chakhmaq<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"co<\/p>\n

Centralny punkt Yazd, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b omin\u0105\u0107 to plac Amir Chakhmaq.
\nSkonstruowano go w XV w. kiedy Iranem rz\u0105dzili potomkowie Timura Chromego, ale jego dzisiejsza atrakcyjno\u015b\u0107 to zdecydowanie p\u00f3\u017aniejsze czasy.
\nZ czas\u00f3w Timuryd\u00f3w przetrwa\u0142 zaledwie XV w. meczet Amir Chakhmaq, a kt\u00f3rego zwiedzanie ze spokojnym sumieniem mo\u017cecie opu\u015bci\u0107. Ciekawszym zabytkiem jest XIX w. tekiyeh, przed kt\u00f3rym stajemy vis-\u00e0-vis wej\u015bcia na plac. Tekiyeh jest miejscem obchod\u00f3w \u015bwi\u0119ta Ashura – najwa\u017cniejszego religijnego \u015bwi\u0119ta szyit\u00f3w. Upami\u0119tnia si\u0119 wtedy \u015bmier\u0107 Imama Hosseina w bitwie pod Karbal\u0105.
\nPrzy placu Amir Chakhmaq warto odda\u0107 si\u0119 rozkoszom podniebienia, w ponad 100 letniej cukierni Haj Khalifeh, gdzie znajdziecie s\u0142ynne s\u0142odko\u015bci Yazdu z baklav\u0105 na czele.<\/p>\n

Bazar Yazdu<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"co<\/p>\n

Warty zobaczenia jest tak\u017ce bazar Yazdu, wij\u0105cy si\u0119 pomi\u0119dzy kruszej\u0105c\u0105 tkank\u0105 zabytkowych dom\u00f3w, meczet\u00f3w i placyk\u00f3w, by bez ostrze\u017cenia zosta\u0107 odci\u0119ty ostrym no\u017cem wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Zabytkowy bazar w Yazd poszarpany przecinaj\u0105cymi go alejami, stanowi\u0142 kiedy\u015b pulsuj\u0105ce t\u0119tnice miasta.
\nNie przekre\u015blajcie go jednak! To wci\u0105\u017c jeden z najatrakcyjniejszych bazar\u00f3w Iranu.
\nWystarczy, \u017ce przez przelewaj\u0105cy si\u0119 sznur pojazd\u00f3w, przeskoczycie na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, a bazar b\u0119dzie kontynuowa\u0142 swoj\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n

Cysterny na wod\u0119<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"co<\/p>\n

W\u0119druj\u0105c bazarem, co kilkaset metr\u00f3w dostrze\u017cecie prowadz\u0105ce w g\u0142\u0105b ziemi, d\u0142ugie schody nikn\u0105ce w mroku. Odpalcie latarki w telefonach i nie b\u00f3jcie si\u0119 zej\u015b\u0107 na samo dno. Na ko\u0144cu, u ziemi znajdziecie kranik, a po drugiej stronie wilgotnej \u015bciany, zabytkow\u0105 cystern\u0119. To tutaj mieszka\u0144cy pustynnych miast takich jak Yazd, w przesz\u0142o\u015bci zaopatrywali si\u0119 w wod\u0119.<\/p>\n

Muzeum wody w Yazd<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"co<\/p>\n

To muzeum mieszcz\u0105ce si\u0119 w zabytkowej posiad\u0142o\u015bci jest jednym z niewielu miejsc w Iranie, gdzie w szczeg\u00f3\u0142ach mo\u017cna przyjrze\u0107 si\u0119 staro\u017cytnej technice, bez kt\u00f3rej pustynne miasta nigdy by nie powsta\u0142y.
\nBez wody bowiem nie ma \u017cycia, nie ma wi\u0119c i ludzkich siedzib.
\nTutaj dowiecie si\u0119 czym s\u0105 qanaty, zobaczycie jakich narz\u0119dzi u\u017cywano do ich wydr\u0105\u017cenia, a na fotografiach zmierzycie z tym, co ci\u0119\u017cko sobie wyobrazi\u0107.
\nPoniewa\u017c eksponaty muzeum s\u0105 praktycznie pozbawione opis\u00f3w, by wykorzysta\u0107 potencja\u0142 tej atrakcji, koniecznie skontaktujcie si\u0119 ze mn\u0105, a wska\u017c\u0119 przewodnika, kt\u00f3ry ciekawie opowie o technice ujarzmiania wody.<\/p>\n

Ogr\u00f3d Dowlat Abad<\/strong> (UNESCO)<\/span><\/span><\/h2>\n

\"co<\/p>\n

Atrakcja, kt\u00f3ra jest absolutnym must see Yazdu!
\nTo tutaj znajduje si\u0119 najwy\u017csza wie\u017ca wiatrowa \u015bwiata, wznosz\u0105ca na 33 metry ponad perskim ogrodem Dowlat Abad.
\nPanorama star\u00f3wki Yazd usiana jest wie\u017cami wiatrowymi, g\u00f3ruj\u0105cymi nad dachami dom\u00f3w zbudowanych z gliny i s\u0142omy. W gor\u0105cym i suchym klimacie pustynnym, s\u0105 one prawie tak nieod\u0142\u0105cznie potrzebne jak woda.
\nZanim nasta\u0142y czasy klimatyzacji, mieszka\u0144cy staro\u017cytnej Persji w ten spos\u00f3b ch\u0142odzili swoje pomieszczenia. Ale nawet dzisiaj pomimo post\u0119pu techniki, w\u0142a\u015bciciele dom\u00f3w posiadaj\u0105cych wie\u017ce wiatrowe, nie my\u015bl\u0105 o zast\u0119powaniu ich wsp\u00f3\u0142czesnymi odpowiednikami. Wol\u0105 korzysta\u0107 z tego ekologicznego wynalazku, kt\u00f3ry by funkcjonowa\u0107 potrzebuje tylko r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnie\u0144.<\/p>\n

Wi\u0119zienie Aleksandra & Monument ku czci 12 Imam\u00f3w<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"przewodnik<\/p>\n

Dysponuj\u0105c wolna chwil\u0105, udajcie si\u0119 do dzielnicy Fahadan, w przesz\u0142o\u015bci zamieszkiwanej przez hodowc\u00f3w gepard\u00f3w. Znajdziecie tutaj najstarszy zabytek Yazd.
\nPochodz\u0105cy z pocz\u0105tku XI w. monument, ufundowany ku chwale 12 szyickich imam\u00f3w. Wbrew temu co popularnie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107, nigdy nie by\u0142 \u015bwi\u0105tyni\u0105 ognia. Wej\u015bcie do \u015brodka nie jest mo\u017cliwe.
\nZaraz obok niego mie\u015bci si\u0119 wczesna XIV-wieczna atrakcja, tzw. „Wi\u0119zienie Aleksandra”.
\nPochodzenie nazwy mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek z poezj\u0105 Hafeza, kt\u00f3ry podczas pobytu w Yazd napisa\u0142: „Zm\u0119czy\u0142y me serce horrory wi\u0119zienia Aleksandra, spakuj\u0119 si\u0119 i ruszam do kr\u00f3lestwa Salomona”. To czy Hafez odnosi si\u0119 do konkretnego budynku, kt\u00f3ry ju\u017c za jego czas\u00f3w nosi\u0142 tak\u0105 nazw\u0119, czy te\u017c ca\u0142y Yazd bez sympatii nazywa wi\u0119zieniem, nigdy nie zostanie rozszyfrowane. Mo\u017cemy by\u0107 za to pewni, \u017ce zabytek nie ma nic wsp\u00f3lnego z Aleksandrem Macedo\u0144skim, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 wiele wiek\u00f3w przed jego powstaniem.
\nOryginalnie mie\u015bci\u0142a si\u0119 tutaj medresa z okresu, w kt\u00f3rym Yazd nazywano „miastem wiedzy.”
\nTa ciekawa historia niestety nie odzwierciedla jego w\u0105tpliwej atrakcyjno\u015bci. Sp\u0119d\u017acie mi\u0142o czas w okolicy, ale darujcie sobie zwiedzanie jego wn\u0119trz.<\/p>\n

Zaratusztria\u0144ska \u015awi\u0105tynia Ognia w Yazd<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"przewodnik<\/p>\n

Yazd jest ira\u0144sk\u0105 stolic\u0105 zaratusztrianizmu.
\nZanim islam pojawi\u0142 si\u0119 na tych ziemiach, staro\u017cytne ira\u0144skie imperia wyznawa\u0142y t\u0119 religi\u0119. By\u0142o tak chocia\u017cby z Sasanidami rz\u0105dz\u0105cymi w czasie wojen rzymsko-perskich.
\nI mimo, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne wierzenia monoteistyczne maj\u0105 problem z przyznaniem temu racji, to wszystkie religie abrahamowe wyros\u0142y i zaadaptowa\u0142y ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 rytua\u0142\u00f3w, symboli i zasad z zaratusztrianizmu. Wiedzcie wi\u0119c, \u017ce to co dzisiaj uwa\u017cacie za charakterystycznie chrze\u015bcija\u0144skie, w du\u017cej mierze pochodzi z teren\u00f3w Iranu.
\n\u015awi\u0105tynia Ognia to oczywi\u015bcie ogie\u0144, kt\u00f3ry wed\u0142ug tradycji p\u0142onie nieprzerwanie od p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca lat. W kr\u0119gu kulturowym obcym zaratusztrianizmowi, cz\u0119sto uwa\u017ca si\u0119 \u017ce to w\u0142a\u015bnie on jest obiektem kultu. Nic bardziej mylnego.
\nOgie\u0144 reprezentuje czysto\u015b\u0107, \u015bwiat\u0142o i nasz wewn\u0119trzny \u017cyciowy p\u0142omie\u0144, kt\u00f3ry nale\u017cy podsyca\u0107 tym co dobre. Te, uciele\u015bnienie znajduj\u0105 w Ahurze Mazdzie – zaratusztria\u0144skim bogu, ich przeciwie\u0144stwo (ciemno\u015b\u0107, z\u0142o i \u015bmier\u0107) w Ahrimanie – szatanie.
\n\u015awi\u0105tyni\u0119 Ognia najlepiej odwiedza\u0107 od razu po otwarciu, jako \u017ce w ci\u0105gu nast\u0119pnej p\u00f3\u0142 godziny, zape\u0142nia si\u0119 grupami wycieczek zorganizowanych. Kolejna dobra pora to okolice godziny 11.00, kiedy autobusy z turystami ruszaj\u0105 w inne miejsca.<\/p>\n

Wie\u017ce milczenia w Yazd<\/strong><\/span><\/span><\/h2>\n

\"przewodnik<\/p>\n

Prawdopodobnie najupiorniejsza, a tym samym najciekawsza rzecz z jak\u0105 przyjdzie si\u0119 wam zetkn\u0105\u0107 w Iranie. Wie\u017ce milczenia s\u0142u\u017cy\u0142y podniebnemu poch\u00f3wkowi zaratusztrian. Cia\u0142a zmar\u0142ych uk\u0142adano na platformie w ich wn\u0119trzach, gdzie zw\u0142okami \u017cywi\u0142y si\u0119 s\u0119py.
\nZaratusztria\u0144skie wie\u017ce milczenia znale\u017a\u0107 mo\u017cna w ka\u017cdym mie\u015bcie, gdzie w przesz\u0142o\u015bci mieszkali wyznawcy tej religii. Najs\u0142ynniejsze dwie przetrwa\u0142y na przedmie\u015bciach Yazdu.
\nDzisiaj podniebnego poch\u00f3wku w Iranie si\u0119 ju\u017c nie praktykuje, ale we wn\u0119trzach wie\u017c wci\u0105\u017c znajdziecie ko\u015bci ludzi sk\u0142adanych tutaj do lat 60′ XX w.
\n <\/p>\n

„Kto nie by\u0142 w Yazd, ten nie widzia\u0142 Iranu.”<\/em><\/strong><\/p>\n


\n<\/strong> 
\nMapa zabytk\u00f3w i atrakcji Yazd<\/strong>
\n